Als iemand overlijdt, verdwijnen socialemedia-accounts niet automatisch. De meeste platforms bieden twee mogelijkheden: het account krijgt een herdenkingsstatus (het blijft zichtbaar, maar niemand kan meer inloggen) of het wordt op verzoek van nabestaanden definitief verwijderd. Welke optie geldt, en wie daarom kan vragen, verschilt per platform en is meestal geregeld via een apart formulier dat los staat van je gewone accountinstellingen.
Het belangrijkste om te onthouden: platforms regelen alleen wat er met de zichtbare pagina gebeurt. Ze zeggen niets over je wachtwoorden, je privéberichten of wat jij eigenlijk zou willen dat er met je online leven gebeurt. Dat moet je apart vastleggen, en dat is precies waar de meeste mensen het laten liggen.
Wat platforms zelf doen
Facebook en Instagram
Facebook en Instagram kennen de herdenkingsstatus het langst. Een nabestaande of vriend kan melden dat iemand is overleden, waarna het account de toevoeging "In herinnering" krijgt. Vrienden kunnen nog steeds berichten achterlaten op de tijdlijn, maar er kan niemand meer inloggen, tenzij vooraf een "nalatenschapscontact" is aangewezen. Wie liever heeft dat het account helemaal verdwijnt, kan in plaats daarvan om verwijdering vragen — maar dat moet met bewijs van overlijden worden aangetoond, en dat proces kan traag verlopen.
LinkedIn heeft geen herdenkingsstatus. Nabestaanden of collega's kunnen via een formulier vragen om het profiel te laten verwijderen. Zolang dat niet gebeurt, blijft het profiel gewoon online staan, inclusief eventuele automatische felicitaties bij werkjubilea. Voor veel mensen voelt dat ongemakkelijk aan, juist omdat er niemand is die het proactief oppakt.
X, TikTok en Snapchat
Bij platforms als X, TikTok en Snapchat is het beleid minder uitgewerkt. Meestal kan een account op verzoek gedeactiveerd of verwijderd worden, maar een herdenkingsstatus zoals bij Facebook bestaat vaak niet. In de praktijk blijven zulke accounts soms jarenlang onaangeroerd staan, simpelweg omdat niemand weet dat de mogelijkheid tot verwijdering bestaat of omdat niemand de moeite neemt het proces te doorlopen.
Waarom wachtwoorden en wensen apart regelen
Het formulier van een platform regelt alleen de buitenkant: zichtbaar of niet, herdenking of verwijderd. Het zegt niets over wat jij eigenlijk zou willen. Wil je dat je foto's bewaard blijven voor je kinderen? Moet een dierbaar bericht juist offline gehaald worden? Mag een vriend nog even door je berichten scrollen, of liever niet? Dat zijn keuzes die alleen jij kunt maken, en die nergens vastliggen tenzij je ze zelf opschrijft.
Daar komt het praktische probleem bij: platforms vragen bijna nooit om je wachtwoord, maar zonder toegang kunnen nabestaanden vaak weinig zelf regelen, zeker als een account niet gekoppeld is aan een e-mailadres dat zij kennen. Een overzicht van je accounts en de bijbehorende inloggegevens, veilig en versleuteld bewaard, maakt het voor de mensen die achterblijven een stuk makkelijker om te doen wat jij zou willen. In een digitale kluis waarin je wachtwoorden en documenten versleuteld bewaart kun je die gegevens apart van je gewone wachtwoordbeheerder onderbrengen, samen met een korte toelichting per account over wat er moet gebeuren.
Hoe je dit nu al vastlegt
Het makkelijkst is om twee dingen te scheiden: de praktische toegang (welke accounts, welke inloggegevens, wie mag erbij) en je persoonlijke wensen (wat moet er gebeuren, en waarom). Voor de wensen kan een kort bericht al veel verduidelijken — een bericht dat je nu al klaarzet voor het juiste moment zorgt ervoor dat je dierbaren niet zelf hoeven te raden wat je bedoeld zou hebben. Wie liever helemaal geen twijfel laat bestaan, neemt zulke wensen ook op in de vastlegging van een testament, zodat het onderdeel wordt van de bredere afspraken die je nalaat.
Het is niet nodig om dit meteen helemaal uit te werken. Begin met een lijstje van de accounts die je het belangrijkst vindt, en breid dat gerust later uit. Op de pagina met veelgestelde vragen vind je meer uitleg over hoe trusted buddy's toegang krijgen en wanneer dat precies gebeurt.
Je hoeft dit niet allemaal in één keer te regelen. Maak gratis een account aan bij PSILY en zet in tien minuten je eerste overzicht en bericht klaar — je dierbaren zullen je er later dankbaar voor zijn.